Σε πολλές περιπτώσεις, οι άνθρωποι που πάσχουν από άνοια ταλαιπωρούνται από διαταραγμένο ύπνο, ενώ εμφανίζουν κι άλλα συμπτώματα παρόμοια με εκείνα που παρατηρούνται στους σκύλους, τα οποία πιθανώς υποδηλώνουν γνωστική παρακμή εν εξελίξει.
Τα δυνατά ροχαλητά και οι συσπάσεις των ποδιών μπορούν να φανερώσουν ότι ένας σκύλος έχει «βυθιστεί» για τα καλά σε έναν βαθύ και αναζωογονητικό ύπνο. Ωστόσο, διάφορα προβλήματα υγείας είναι δυνατόν να διαταράξουν τον ύπνο, τόσο στον άνθρωπο όσο και στον σκύλο.
Άνοια: Παρόμοιες διαταραχές ύπνου σε σκύλους και ανθρώπους
Τώρα, οι ερευνητές πλησιάζουν όλο και περισσότερο στη διαπίστωση ότι οι ηλικιωμένοι σκύλοι με άνοια κοιμούνται λιγότερο από από εκείνους που ο εγκέφαλός τους διατηρείται υγιής, αντικατοπτρίζοντας ορισμένα μοτίβα που παρατηρούνται και στους ανθρώπους που πάσχουν από την πάθηση.
Είναι εδώ και καιρό γνωστό ότι οι άνθρωποι με άνοια είναι πιθανό να αντιμετωπίζουν προβλήματα ύπνου, με ένα από αυτά να είναι και η αϋπνία. Βάσει επιστημονικών παρατηρήσεων, έχει διαπιστωθεί ότι υπάρχουν αλλαγές στα εγκεφαλικά κύματα των ατόμων με άνοια κατά τη διάρκεια του ύπνου, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης των αργών εγκεφαλικών κυμάτων, τα οποία παρατηρούνται κατά τη διάρκεια του βαθύ ύπνου χωρίς ταχεία κίνηση των ματιών (REM, Rapid Eye Movement). Κι αυτό φαίνεται πως ισχύει και για τους σκύλους.
Τα αργά κύματα σ’ αυτή τη φάση του ύπνου είναι σημαντικά για την παγίωση της μνήμης και φαίνεται ότι συνδέονται με τη δραστηριότητα του συστήματος καθαρισμού των «αποβλήτων» του εγκεφάλου. «Οι αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου θα πρέπει να είναι αναμενόμενες στους ηλικιωμένους σκύλους και θα μπορούσαν να είναι προάγγελος της μείωσης της νοημοσύνης», δήλωσε η καθηγήτρια Νατάσα Όλμπι, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας.
Η έρευνα και τα αποτελέσματα
Γράφοντας στο επιστημονικό περιοδικό “Frontiers in Veterinary Science”, η Όλμπι και οι συνεργάτες της εξέτασαν στη μελέτη τους 28 σκύλους ηλικίας μεταξύ 10 και 16 ετών. Τα εγκεφαλικά κύματα των σκύλων καταγράφηκαν με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα (EEG), καθώς οι σκύλοι απολάμβαναν έναν δίωρο απογευματινό υπνάκο.
Οι ιδιοκτήτες των σκύλων απάντησαν σε ένα ερωτηματολόγιο και οι απαντήσεις τους αξιολογήθηκαν από τους ερευνητές, οι οποίοι εξέτασαν επίσης τις επιδόσεις κάθε σκύλου σε μια σειρά από εργασίες επίλυσης προβλημάτων μνήμης και συγκέντρωσης, προκειμένου να τους δώσουν μια βαθμολογία που θα έδειχνε εάν ο σκύλος έπασχε ή διέτρεχε κίνδυνο να πάσχει από άνοια. Είκοσι από τους συνολικά 28 σκύλους κρίθηκε ότι παρουσίαζαν γνωστική εξασθένηση, ενώ σε οκτώ από αυτούς η εξασθένηση χαρακτηρίστηκε ως «σοβαρή».
Συνδυάζοντας τα διαθέσιμα δεδομένα, η ομάδα των επιστημόνων διαπίστωσε ότι οι σκύλοι με τις υψηλότερες βαθμολογίες αργούσαν περισσότερο να κοιμηθούν, καθώς και ότι, όταν τελικά τα κατάφερναν, περνούσαν λιγότερο χρόνο κοιμώμενοι. Επιπλέον, υπήρξαν ενδείξεις ότι οι σκύλοι με τη χειρότερη επίδοση σε ένα τεστ μνήμης παρουσίαζαν «ρηχότερο» ύπνο REM.
![Photograph by Βrina Βlum/Unsplash](https://www.pet-in.gr/wp-content/uploads/2023/04/brina-blum-1Di4540pLMc-unsplash1.jpg)
«Συναρπαστικό εύρημα»
Ο Νικ Σάτον, ειδικός σε θέματα υγείας και επιστήμης των σκύλων στο Kennel Club, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μέλετη, εξέφρασε την ικανοποίησή του για τα προκύψαντα αποτελέσματα: «Οι άνθρωποι με άνοια έχουν συχνά διαταραγμένο ύπνο και αυτή η έρευνα δείχνει ότι δεν είμαστε οι μόνοι. Η ανακάλυψη ότι οι σκύλοι με άνοια μπορεί να περνούν λιγότερο χρόνο σε κάποια βασικά στάδια του ύπνου είναι ένα συναρπαστικό εύρημα, το οποίο καταδεικνύει τη σημασία του να μιλάτε με τον κτηνίατρό σας εάν παρατηρήσετε οποιεσδήποτε ανησυχητικές αλλαγές στον σκύλο σας, συμπεριλαμβανομένων ασυνήθιστων συμπεριφορών ύπνου».
Αν και επί του παρόντος δεν υπάρχει θεραπεία για την άνοια ανθρώπων ή σκύλων, η Όλμπι δήλωσε ότι η ομάδα ελπίζει να μπορέσει να παρακολουθήσει τους σκύλους πριν και κατά τη διάρκεια της εξέλιξης της άνοιας, ώστε να είναι σε θέση να εντοπίσει έγκαιρα τις αλλαγές που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ως προγνωστικοί δείκτες μελλοντικών προβλημάτων υγείας.
«Η κατανόηση αυτή μας επιτρέπει να αναζητήσουμε τρόπους αντιμετώπισης της υποκείμενης νόσου», δήλωσε η καθηγήτρια, αισιοδοξώντας ότι οι επιτυχείς θεραπείες σε σκύλους θα μπορούσαν να ανοίξουν το δρόμο για θεραπείες και σε ανθρώπους.
Με πληροφορίες από Guardian